D\u00fcnyan\u0131n en g\u00fczel gitar melodilerinden biri, hi\u00e7 gitar \u00e7almam\u0131\u015f ve tamam\u0131yla k\u00f6r biri taraf\u0131ndan bestelendi. 3 ya\u015f\u0131nda ge\u00e7irdi\u011fi difteri hastal\u0131\u011f\u0131ndan sonra, g\u00f6zlerini kaybetmi\u015fti. Fakat bu olaydan tam 35 y\u0131l sonra, 38 ya\u015f\u0131na geldi\u011finde, d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fczel bestelerinden biri olan “Aranjuez” adl\u0131 gitar kon\u00e7ertosunu besteledi. <\/p>\n\n\n\n
Besteciler aras\u0131nda en ilgin\u00e7 hikayeye sahip olanlar; genelde, engellerine ra\u011fmen m\u00fczi\u011fe devam eden ki\u015filer aras\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131yor. Biliyorsunuz ki Beethoven; hayat\u0131n\u0131n \u00e7ok ciddi bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc sa\u011f\u0131r olarak ge\u00e7irmi\u015fti. Hatta en \u00fcnl\u00fc eseri 9. Senfoni\u2019yi yazarken tamam\u0131yla sa\u011f\u0131rd\u0131. Joaqu\u00edn Rodrigo da daha hayat\u0131n\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda g\u00f6zlerini kaybetmi\u015fti. Ama bu; onun m\u00fczi\u011fe olan ilgisini durdurmam\u0131\u015f, \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 bir besteci olmas\u0131n\u0131 engelleyememi\u015fti. Tabii ki herkesin akl\u0131nda; k\u00f6r birinin nas\u0131l beste yapabildi\u011fi, ya da nas\u0131l enstr\u00fcman \u00e7ald\u0131\u011f\u0131yla alakal\u0131 bir tak\u0131m zor sorular var. <\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan ne zaman b\u00f6yle bir hikaye ile kar\u015f\u0131la\u015fsa, kendisi ise ile ilgili s\u0131n\u0131rlar\u0131 yeniden sorgulama ihtiyac\u0131 hissediyor. Ya da engelin, \u00e7o\u011fu zaman, sadece insan\u0131n zihinde var olan bir yan\u0131lsama oldu\u011funu
hat\u0131rl\u0131yor\u2026<\/p>\n\n\n\n
Elbette ki g\u00f6rme engellilerin okumas\u0131na olanak sa\u011flayan bir sistem var: “Braille sistemi” Rodrigo da notalar\u0131n\u0131 bu sistemi kullanarak yaz\u0131p okuyordu. \u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta, k\u00f6r \u00f6\u011frencilere \u00f6zel e\u011fitim veren bir okulda e\u011fitime ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. M\u00fczi\u011fe ve edebiyata k\u0131sa s\u00fcrede b\u00fcy\u00fck bir ilgi g\u00f6stermi\u015f, daha sonras\u0131nda Valencia Konservatuvar\u0131’ndaki hocalardan m\u00fczik dersleri alm\u0131\u015ft\u0131. 18 ya\u015f\u0131nda geldi\u011finde, Rodrigo art\u0131k \u00e7ok iyi bir piyanistti. Fakat piyano de\u011fil, y\u0131llar sonra yazaca\u011f\u0131 bir gitar kon\u00e7ertosu onu d\u00fcnyaya tan\u0131tacakt\u0131. Asl\u0131nda bir bestecinin herhangi bir enstr\u00fcman i\u00e7in beste yapabilmesi, o enstr\u00fcman\u0131 \u00e7al\u0131p \u00e7alamamas\u0131 ile ilgili bir durum de\u011fil. \u00c7alg\u0131y\u0131 tan\u0131mas\u0131, ve o \u00e7alg\u0131n\u0131n teknik ve kabiliyetini bilmesi, beste yapabilmesi i\u00e7in yeterli. Rodrigo da zaten bir \u0130spanyol’du. Ve bir \u0130spanyol olarak, gitar\u0131 \u00e7ok \u00e7ok iyi tan\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n
Hayat\u0131n\u0131n ne kadar zor ge\u00e7ti\u011fini hayal edebilirsiniz. G\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n zorlu\u011fu bir yana, Rodrigo\u2019nun; edebiyata olan ilgisinden dolay\u0131 okumas\u0131 gereken bir \u00e7ok kitap ve m\u00fczisyen oldu\u011fu i\u00e7in de yazmas\u0131 ve okumas\u0131 gereken bir y\u0131\u011f\u0131n nota vard\u0131. Ama bu i\u015flerin \u00e7o\u011funu, g\u00f6rme engelinden dolay\u0131 yapam\u0131yordu. Neyse ki; hayat\u0131n\u0131n erken ya\u015flar\u0131nda, Rafael Iba\u00f1es ile tan\u0131\u015ft\u0131. Rodrigo\u2019nun yol arkada\u015f\u0131, sekreteri ve
kopyac\u0131s\u0131 olan bu dost, kendisine; edebiyat eserlerinin yan\u0131 s\u0131ra felsefi eserler, denemeler, ve incelemeler okumu\u015ftu. Rodrigo; y\u0131llar sonra, hayat\u0131 boyunca kendisine e\u015flik eden bu k\u0131ymetli dostu hakk\u0131nda \u015funu s\u00f6yl\u00fcyordu: \u201cO bana, sahip olmad\u0131\u011f\u0131m g\u00f6zleri verdi.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Ama bestecinin hayat\u0131ndaki en \u00f6nemli olay, 1933 y\u0131l\u0131n\u0131n Ocak ay\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti. Rodrigo, Yahudi as\u0131ll\u0131 bir T\u00fcrk piyanist olan Victoria Kamhi ile evlendi. Victoria; \u0130stanbul\u2019da, m\u00fczi\u011fe \u00e7ok ilgi duyan bir ailede d\u00fcnyaya gelmi\u015fti. M\u00fczik e\u011fitimini geli\u015ftirmek i\u00e7in Avrupa’ya gitti\u011finde ise Rodrigo ile tan\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131. \u00c7ok iyi bir piyanist olmas\u0131na ra\u011fmen, evlendikten sonra kendi kariyerinden vazge\u00e7erek hayat\u0131n\u0131 e\u015fine adayan Victoria; Rodrigo\u2019ya hayat\u0131n\u0131n her alan\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olmu\u015f ve y\u0131llar sonra biyografisini yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131. Hayat\u0131n\u0131 Rodrigo\u2019dan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fi i\u00e7in, kitab\u0131na \u015fu ismi verdi: “Rodrigo ile El Ele: Maestro\u2019nun Yan\u0131ba\u015f\u0131ndaki Hayat\u0131m”<\/p>\n\n\n\n
\u00c7iftin hayat\u0131 tahmin edersiniz ki \u00e7ok kolay de\u011fildi. Evlendikleri zaman, ne bir i\u015fleri ne de paralar\u0131 vard\u0131. Ge\u00e7inmek i\u00e7in burs almak zorundayd\u0131lar. Bunun haricinde, Rodrigo\u2019nun memleketi \u0130spanya\u2019da i\u015fler kar\u0131\u015f\u0131kt\u0131. 1936 – 1939 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, \u00e7ok \u00e7etin ge\u00e7ecek ve 500.000 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep olacak bir i\u00e7 sava\u015f \u00e7\u0131kacakt\u0131. Bunun hemen ard\u0131ndan, 1939\u2019da, zaten 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 patlak verecekti. \u0130\u015fte tam \u0130spanya\u2019daki bu i\u00e7 sava\u015f ile 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’n\u0131n aras\u0131nda, 1938 y\u0131l\u0131nda, Rodrigo; kendisinin en \u00fcnl\u00fc bestesi olan gitar kon\u00e7ertosunu besteleyecekti. <\/p>\n\n\n\n
Bestenin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131na pek \u00e7ok efsane var. \u0130lki; Rodrigo\u2019nun bu besteyi \u0130spanya\u2019da ya\u015fanan i\u00e7 sava\u015f\u0131n ac\u0131lar\u0131ndan etkilenerek yazd\u0131\u011f\u0131. Hatta bu iddia o kadar \u00e7ok yay\u0131lm\u0131\u015f ki, \u00f6yle zannediyorum, buradaki sol-sa\u011f \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 ile kendi kaderi aras\u0131nda bir ba\u011f kuran Deniz Gezmi\u015f; 1972 y\u0131l\u0131n\u0131n 6 May\u0131s \u015fafa\u011f\u0131nda, idama gitmeden \u00f6nce bu kon\u00e7ertoyu dinlemek istemi\u015f. Bir di\u011fer efsane ise; e\u015fi Victoria ile alakal\u0131. 1939 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk aylar\u0131nda hamile kalan Victoria; ne yaz\u0131k ki, bahar aylar\u0131nda, d\u00fc\u015f\u00fck yaparak bebe\u011fini kaybetmi\u015f. Genel anlat\u0131 ise, bu olaydan \u00e7ok etkilenen Rodrigo\u2019nun, duydu\u011fu h\u00fcz\u00fcnle bu besteyi yazm\u0131\u015f olmas\u0131. Ama ne yaz\u0131k ki, bu hikaye de do\u011fru de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc eser, 1938\u2019in sonlar\u0131na do\u011fru yaz\u0131l\u0131yor; Victoria\u2019n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck yapt\u0131\u011f\u0131 1939 y\u0131l\u0131nda de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n
Ger\u00e7ek hikayeye d\u00f6necek olursak; asl\u0131nda bu eserin tohumlar\u0131, Fransa\u2019da, bir ak\u015fam yeme\u011fi s\u0131ras\u0131nda at\u0131l\u0131yor. Bu yemek esnas\u0131nda, bir gitarist olan Rehino Saynz; Rodrigo\u2019dan bir gitar kon\u00e7ertosu talep ediyor. Rodrigo\u2019yu biraz isteksiz g\u00f6r\u00fcnce, onun bu i\u015f i\u00e7in se\u00e7ilmi\u015f ki\u015fi oldu\u011funu, bu i\u015fte kesinlikle \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek, onu ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Daha \u00f6nce hi\u00e7 gitar kon\u00e7ertosu yazmam\u0131\u015f olan Rodrigo ise, biraz d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckten sonra, bu teklifi kabul ediyor. Birka\u00e7 ay sonra eser \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flayan besteci, bu s\u00fcreci \u015fu s\u00f6zlerle anlatm\u0131\u015f: “K\u00fc\u00e7\u00fck st\u00fcdyomda otururken, \u00e7ok zor olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm kon\u00e7ertoyu zihnimde tasarlarken, i\u00e7imdeki bir sesin Adagio’nun t\u00fcm temas\u0131n\u0131 teredd\u00fct etmeden tek seferde s\u00f6yledi\u011fini duydum. Ve hemen ard\u0131ndan, hi\u00e7 ara vermeden, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcn temas\u0131n\u0131. \u0130\u015fin bitti\u011fini hemen anlad\u0131m. Sezgilerimiz, bizi bu konularda asla yan\u0131ltmaz. ve 3. b\u00f6l\u00fcm; b\u00f6ylelikle, kar\u015f\u0131 konulamaz ve do\u011fa\u00fcst\u00fc bir ilhamdan do\u011fdu. b\u00f6l\u00fcm ise; biraz d\u00fc\u015f\u00fcnme, ve hesaplama s\u00fcrecinden sonra. \u0130lk b\u00f6l\u00fcm, besteledi\u011fim son b\u00f6l\u00fcmd\u00fc. Eseri, ba\u015flamam gereken yerde bitirdim.”<\/p>\n\n\n\n
\u0130yi bestelerin ortak \u00f6zelli\u011fi, genelde, b\u00f6yle birden \u00e7\u0131kmalar\u0131d\u0131r. Her ne kadar d\u00fc\u015f\u00fcnme, hesaplama ve varyasyonlar bir bestenin kalitesini ortaya koysa da, besteleme s\u00fcrecindeki en \u00f6nemli an; bence, o ilk hareketi veren ilhamd\u0131r. Tabii eser bittikten sonra, bir isim bulunmas\u0131 gerekiyordu. Politik ya da ac\u0131ya dair bir isim vermektense, Rodrigo; bu eser i\u00e7in, 1933 y\u0131l\u0131nda, evlendikten sonra e\u015fiyle beraber ufak bir gezi i\u00e7in gittikleri, Aranjuez kentinin ismini se\u00e7mi\u015fti. Besteci, eseri; Aranjuez bah\u00e7elerindeki \u00e7i\u00e7eklerin kokusu, ku\u015flar\u0131n \u015fark\u0131lar\u0131 ve akan \u00e7e\u015fmelerin sesleriyle \u00f6zde\u015fle\u015ftirmi\u015f. <\/p>\n\n\n\n
\u0130yi par\u00e7alar, beraberinde hep efsaneler getirir. E\u011fer bir bestenin ne i\u00e7in bestelendi\u011fine dair ortada pek \u00e7ok efsane varsa, o, b\u00fcy\u00fck bir ihtimalle, iyi bir bestedir. Ama bunlar\u0131n pek de bir \u00f6nemi yok. Belki i\u00e7 sava\u015f, belki e\u015finin d\u00fc\u015f\u00fck yapmas\u0131, belki de Aranjuez kenti\u2026 Eminim ki hepsinin, bu beste \u00fczerinde, ufak da olsa bir katk\u0131s\u0131 vard\u0131r. Fakat yazd\u0131\u011f\u0131 eserin yan\u0131 s\u0131ra, Rodrigo’nun kendi hayat hikayesi; m\u00fczi\u011fin g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve bir insan\u0131n kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 nas\u0131l a\u015fabilece\u011fini g\u00f6steren, olduk\u00e7a ilgi \u00e7ekici ve ilham verici bir hikaye. Size de ilham olmas\u0131 dile\u011fiyle\u2026 <\/p>\n\n\n\n
Bir sonraki videoda g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere. Sevgiler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
D\u00fcnyan\u0131n en g\u00fczel gitar melodilerinden biri, hi\u00e7 gitar \u00e7almam\u0131\u015f ve tamam\u0131yla k\u00f6r biri taraf\u0131ndan bestelendi. 3 ya\u015f\u0131nda ge\u00e7irdi\u011fi difteri hastal\u0131\u011f\u0131ndan sonra, g\u00f6zlerini kaybetmi\u015fti. Fakat bu olaydan tam 35 y\u0131l sonra, 38 ya\u015f\u0131na geldi\u011finde, d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fczel bestelerinden biri olan “Aranjuez” adl\u0131 gitar kon\u00e7ertosunu besteledi. Besteciler aras\u0131nda en ilgin\u00e7 hikayeye sahip olanlar; genelde, engellerine ra\u011fmen m\u00fczi\u011fe… <\/p>\n