Bug\u00fcn \u00e7ok ciddi\u2026 bir o kadar da \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir konuyla kar\u015f\u0131n\u0131zday\u0131m\u2026<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsanl\u0131k tarihinin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc en b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerden biri olan Sanayi Devrimi\u2019nin m\u00fczi\u011fi nas\u0131l de\u011fi\u015ftirdi\u011fini konu\u015faca\u011f\u0131z\u2026<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan i\u00e7inde ya\u015fay\u0131nca belki \u00e7ok fark\u0131nda olam\u0131yor ama makinelerin hayat\u0131m\u0131za girmesiyle beraber asl\u0131nda g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131m\u0131zda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimler meydana geldi.. hatta buna hayat\u0131m\u0131z sil ba\u015ftan yaz\u0131ld\u0131 da diyebiliriz\u2026 <\/p>\n\n\n\n
yani \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn..i\u015fte 1700\u2019\u00fcn sonlar\u0131na do\u011fru ba\u015flayan bu s\u00fcre\u00e7, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z evden, yedi\u011fimiz yeme\u011fe, \u00e7al\u0131\u015fma \u015feklimizden d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imimize kadar hayat\u0131n her alan\u0131na etki etti\u2026 <\/p>\n\n\n\n
Ama bunlar\u0131n haricinde, belki size ilgin\u00e7 gelecek ama m\u00fczi\u011fin de sayabilece\u011fimiz herhangi bir \u00f6zelli\u011fi yok\u2026. bu devrimden etkilenmeyen\u2026 \u0130\u015fte melodik yap\u0131lardan, ritme, dinleme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndan, kullan\u0131m yerlerine kadar m\u00fczikle alakal\u0131 her \u015feyi ama her \u015feyi k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirdi\u2026<\/p>\n\n\n\n
Bunu bug\u00fcn somut \u00f6rnekler \u00fczerinden konu\u015faca\u011f\u0131z\u2026Tabi videonun sonunda t\u00fcm bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcreci iyi mi oldu k\u00f6t\u00fc m\u00fc oldu? bu soruya ba\u015fka bir perspektiften cevap vermeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m\u2026 <\/p>\n\n\n\n
Ama ilk \u00f6nce tarih sahnesinde ne olup ne bitti\u011fine..m\u00fczi\u011fin t\u00fcm bu olaylardan nas\u0131l etkilendi\u011fine bir g\u00f6z atmam\u0131z gerek\u2026 <\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fe \u015furadan ba\u015flamak istiyorum: m\u00fczi\u011fe gelmeden \u00f6nce, g\u00fcn\u00fcm\u00fczle k\u0131yas edebilmek ad\u0131na, sanayi \u00f6ncesi d\u00f6nemi bi hayal etmenizi istiyorum. Ama bunu yaparken sadece g\u00f6r\u00fcnt\u00fc olarak de\u011fil\u2026 duydu\u011fumuz sesler bak\u0131m\u0131ndan da neyin de\u011fi\u015fti\u011fini anlamam\u0131z gerek\u2026<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc belki n\u00fcfus artt\u0131, \u015fehirler b\u00fcy\u00fcd\u00fc i\u015fte teknoloji geli\u015fti ama t\u00fcm bu olanlar\u0131n \u201ci\u015fitsel bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d da oldu..Buras\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli bizim i\u00e7in\u2026<\/p>\n\n\n\n
Yani bir hayal etsenize arkada\u015flar sanayi \u00f6ncesi d\u00f6nemde insanlar nas\u0131l bir ses d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7erisinde ya\u015f\u0131yordu? G\u00fcnl\u00fck hayatta ne tarz seslere maruz kal\u0131yorlard\u0131?\u2026<\/p>\n\n\n\n
Belki hayal etmesi zor ama eski zamanlarda insanlar asl\u0131nda bir sessizlik i\u00e7erisinde ya\u015f\u0131yordu…g\u00fcn\u00fcm\u00fcze k\u0131yasla\u2026.g\u00fcnl\u00fck hayatta duyduklar\u0131 maksimum g\u00fcr\u00fclt\u00fc ne olabilir ki?<\/p>\n\n\n\n
i\u015fte ya\u011fmur ya\u011facak da \u015fim\u015fek \u00e7akacak, bir f\u0131rt\u0131na kopacak ya da bir ramazan gecesi sokaktan ge\u00e7en davulcuya uyanacak, ya da yoldan ge\u00e7en bir atl\u0131 arabas\u0131, yani da ne bileyim yani en k\u00f6t\u00fc ihtimalle \u015fenliklerde-bayramlarda toplanan insanlar\u0131n, kalabal\u0131\u011f\u0131n g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcn\u00fc duyacaklar\u2026\u2026<\/p>\n\n\n\n
Ama sonras\u0131nda d\u00fcnyada bir \u015fey oldu ve makineler hayat\u0131m\u0131za girmeye ba\u015flad\u0131\u2026\u0130lk \u00f6nce fabrikalar sonra sokaklar fln derken bu s\u00fcre\u00e7 evimize\u2026yani burnumuzun dibine kadar girdi\u2026.<\/p>\n\n\n\n
Ve e\u011fer bug\u00fcn google\u2019a \u00e7evresel g\u00fcr\u00fclt\u00fc nedir diye yazarsan\u0131z kar\u015f\u0131n\u0131za \u015fu tan\u0131m \u00e7\u0131k\u0131yor: <\/p>\n\n\n\n
Karayolu trafi\u011fi, havayolu trafi\u011fi, demir yolu trafi\u011fi, a\u00e7\u0131k alanda kullan\u0131lan te\u00e7hizat, sanayi tesisleri, \u015fantiye alanlar\u0131, imalathane ve benzeri yerlerden \u00e7evreye yay\u0131lan zararl\u0131 sesler\u2026<\/p>\n\n\n\n
Bunlar\u0131 neden anlat\u0131yorum \u00e7\u00fcnk\u00fc m\u00fczik, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7evreye ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fen canl\u0131 bir \u015fey asl\u0131nda\u2026Bug\u00fcnk\u00fc konumuzun ana d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden biri bu: Hatta bunu \u015f\u00f6yle de ifade edebiliriz: \u00e7evre de\u011fi\u015firse m\u00fczik de de\u011fi\u015fir\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bunu konu\u015ftu\u011fumuz dillerdeki aksan farkl\u0131l\u0131klar\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz\u2026Yani \u00fclke de\u011fi\u015ftirirseniz kullan\u0131lan dilde de\u011fi\u015fecektir\u2026 bu zaten kesin ama ayn\u0131 dili kullanan \u00fclkelerde bile, farkl\u0131 b\u00f6lgelerdeki insanlarda aksan farkl\u0131l\u0131klar\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz\u2026<\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn \u0130ngiltere\u2019de konu\u015fulan \u0130ngilizce ile bir Amerikal\u0131n\u0131n \u0130ngilizcesi aras\u0131nda da\u011flar kadar fark var\u2026Ayn\u0131 durum T\u00fcrk\u00e7e i\u00e7inde ge\u00e7erli\u2026Ege\u2019de konu\u015fulan T\u00fcrk\u00e7e ile Karadenizde konu\u015fulan T\u00fcrk\u00e7e bir mi? <\/p>\n\n\n\n \u0130\u015fte m\u00fczik de t\u0131pk\u0131 dil gibi canl\u0131 bir mekanizma ve \u00e7evre de\u011fi\u015fikliklerine bir tepki veriyor\u2026 Zaman ve mekandan ayr\u0131 bir bi\u00e7imde de\u011ferlendiremiyoruz malesef m\u00fczi\u011fi\u2026<\/p>\n\n\n\n O y\u00fczden b\u00fcy\u00fck toplumsal geli\u015fmeler ya\u015fan\u0131rken m\u00fczik de evrim ge\u00e7irmeye ba\u015flad\u0131\u2026\u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar\u0131n, konumuz gere\u011fi sanat\u00e7\u0131lar\u0131n, yani m\u00fczi\u011fi icra eden \u00fcreten insanlar\u0131n \u00e7evresi de de\u011fi\u015fti..<\/p>\n\n\n\n Burada ayr\u0131 bir parantez daha a\u00e7mak laz\u0131m, o da sanat\u00e7\u0131n\u0131n eserlerini nas\u0131l ve hangi yolla \u00fcretti\u011fi ile alakal\u0131\u2026Bu konuyla ilgili ge\u00e7mi\u015ften gelen \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ilke var \u2026<\/p>\n\n\n\n Antik Yunan filozoflar\u0131ndan Platon\u2019un s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi ve y\u00fczy\u0131llar boyunca sanat \u00fcretiminin merkezinde olan bu ilkenin ad\u0131 Mimesis: yani sanatta do\u011fay\u0131 taklit etme\u2026<\/p>\n\n\n\n Tabi modern zamanda bu ilkeler de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131 art\u0131k sanat\u00e7\u0131lar do\u011fay\u0131 taklit etme fikrini be\u011fenmiyorlar- a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar, yeni fikirler yeni ilkeler ortaya koymak istiyorlar ama biz biliyoruz ki sanat\u00e7\u0131lar olarak, istesek de istemesek de hala do\u011fay\u0131 – ki buna i\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u00e7evreyi de diyebiliriz, taklit etme e\u011filimindeyiz\u2026 <\/p>\n\n\n\n Beethoven\u2019\u0131n elinde ka\u011f\u0131t kalemle do\u011fa y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri yapmas\u0131 bo\u015funa de\u011fildi, her g\u00fcn saatlerce do\u011fa y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri yap\u0131yor ve oradan ilham ald\u0131klar\u0131n\u0131 ka\u011f\u0131da d\u00f6k\u00fcyordu\u2026<\/p>\n\n\n\n Bir senaristin hayat\u0131n i\u00e7inden bir hikayeyi al\u0131p onu sinemaya ta\u015f\u0131mas\u0131 ya da bir ressam\u0131n g\u00fczel bir manzaray\u0131 resmetmesi bu ilkeye verebilece\u011fimiz en g\u00fczel \u00f6rneklerden\u2026<\/p>\n\n\n\n Sanayi Devriminin etkilerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da ilk g\u00f6ze \u00e7arpan \u015fey; do\u011fay\u0131-\u00e7evreyi de\u011fi\u015ftirerek maruz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyay\u0131 yeni ba\u015ftan yaratmas\u0131\u2026 Burada kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan asl\u0131nda iki temel \u015fey var, modern ya\u015fam\u0131n insanlardan ald\u0131\u011f\u0131 temelde 2 \u015fey var arkada\u015flar, bunlardan birincisi karanl\u0131k – eskilerle k\u0131yaslad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, art\u0131k neredeyse hi\u00e7 karanl\u0131\u011fa maruz kalm\u0131yoruz. <\/p>\n\n\n\n \u0130kincisi ki bizi bu videoda bizi daha \u00e7ok ilgilendiren \u015fey: Sessizlik. \u015eehirlerin i\u00e7erisinde veya evlerimizde fark\u0131nda olmasak da her zaman duydu\u011fumuz bir u\u011fultu bir dip ses var. <\/p>\n\n\n\n Ama bunun haricinde y\u00fcksek seviyede duydu\u011fumuz trafik g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc, makinelerin tekd\u00fcze ritmi, fanlar, sirenler, alarmlar vesaire\u2026<\/p>\n\n\n\n Yani m\u00fczisyenler olarak, asl\u0131nda \u201czararl\u0131\u201d olarak tan\u0131mlayabilece\u011fimiz ses k\u00fcmeleriyle birlikte ya\u015famaya ba\u015flad\u0131k\u2026<\/p>\n\n\n\n E\u011fer ki bug\u00fcn modern sanat ak\u0131mlar\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, g\u00fczeli b\u0131rak\u0131p \u00e7irkini taklit etme, \u00e7irkini konu edinme e\u011filimlerine \u015fa\u015f\u0131r\u0131yorsan\u0131z olaya bir de bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131n derim: <\/p>\n\n\n\n asl\u0131nda bu durum; sanat\u00e7\u0131lar\u0131n hayat\u0131m\u0131z\u0131n k\u00f6t\u00fc y\u00f6nde de\u011fi\u015fimine verdikleri bir tepki olarak yorumlanabilir… <\/p>\n\n\n\n Bu \u00e7evre de\u011fi\u015fikli\u011fini daha iyi alg\u0131lamam\u0131z i\u00e7in, Y\u00fcz\u00fcklerin Efendisi filminden \u00f6rnek vermek istiyorum: \u00e7\u00fcnk\u00fc de\u011fi\u015fimin ne derece b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu \u00fczerinde durmam\u0131z gerekiyor ,havada kalmas\u0131n:<\/p>\n\n\n\n O y\u00fczden sizden bu filmde yer alan hobbitlerin ya\u015fam\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmenizi istiyorum..Hobbitler k\u0131rsal ya\u015famda, ‘Shire’ ad\u0131n\u0131 verdikleri ye\u015fil tepelerin aras\u0131nda, kendi hallerinde ya\u015fayan bir \u0131rk\u2026<\/p>\n\n\n\n Onlar\u0131n ya\u015fam\u0131nda karma\u015f\u0131k makineler, fabrikalar, g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc \u015feyler yok. Ve son derecede basit bir \u015fekilde ya\u015f\u0131yorlar hayatlar\u0131n\u0131. G\u00fcnlerini topra\u011f\u0131 i\u015fleyerek, pipo t\u00fctt\u00fcrerek, ve bol bol yemek yiyerek ge\u00e7iriyorlar\u2026 \u00dcretim rekorlar\u0131 k\u0131rma ya da b\u00fcy\u00fcme gibi bir dertleri yok..<\/p>\n\n\n\n Fakat buna kar\u015f\u0131l\u0131k.. bir de Saruman’\u0131n temsil etti\u011fi hayat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn: Isengard’\u0131 mesela… Daha fazla g\u00fc\u00e7 elde etmek, ordusunu b\u00fcy\u00fctmek i\u00e7in ormanlar\u0131, ge\u00e7mi\u015f ya\u015fam\u0131n \u201ckutsal\u0131\u201d say\u0131lan o as\u0131rl\u0131k a\u011fa\u00e7lar\u0131 ac\u0131madan kesip atan… <\/p>\n\n\n\n Yerin kilometrelerce alt\u0131na devasa \u00e7arklar ve f\u0131r\u0131nlar kurarak her\u015feyini h\u00fckmetme-b\u00fcy\u00fcme arzusu pe\u015finde harcayan bir g\u00fc\u00e7… Tabi ki orada art\u0131k do\u011fan\u0131n sesini duymuyoruz: <\/p>\n\n\n\n Ku\u015flar\u0131n sesleri yada r\u00fczgar\u0131n u\u011fultusu yok; onun yerine demir d\u00f6ven balyoz sesleri, devasa f\u0131r\u0131nlar\u0131n u\u011fultusu var, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc ise kaplayan kapkara bir duman\u2026<\/p>\n\n\n\n E \u015fimdi dedik ya m\u00fczik canl\u0131 ve \u00e7evreye g\u00f6re de\u011fi\u015fen bir \u015fey diye: ki bu videonun anlatmak istedi\u011fi en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcncelerden biri bu: <\/p>\n\n\n\n Siz t\u0131pk\u0131 hobbitler gibi do\u011fan\u0131n – sessizli\u011fin tam ortas\u0131ndayken, birden bire bununla taban tabana z\u0131t bamba\u015fka bir \u00e7evrede ya\u015famaya ba\u015flarsan\u0131z buna verece\u011finiz tepki, do\u011fal olarak \u201cba\u015flar\u0131m yapaca\u011f\u0131n\u0131z i\u015fe\u201d olur\u2026<\/p>\n\n\n\n B\u00fcnyeniz-zihniniz hemen kabul etmez bu kadar k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fikli\u011fi\u2026Ki filmin ana karakterlerinden biri olan Frodo\u2019nun de\u011fi\u015fimi konusuna videonun sonunda tekrar de\u011finece\u011fiz\u2026<\/p>\n\n\n\n Yani ben modern sanat taraftar\u0131 de\u011filim, sanat\u00e7\u0131lar\u0131n \u00e7irkini kullanmas\u0131na, yeni bir sanat anlay\u0131\u015f\u0131 aramas\u0131na \u015fa\u015fmamak gerek\u2026E\u011fer \u00e7evre de\u011fi\u015firse…siz de sanata\u2026 ayn\u0131 felsefeyle, ayn\u0131 y\u00f6ntemle devam edemez duruma gelirsiniz…<\/p>\n\n\n\n \u015eimdi gelelim m\u00fczikte neyin de\u011fi\u015fti\u011fine: Besteciler\u2026 bu de\u011fi\u015fen d\u00fcnyaya nas\u0131l cevap verdi acaba?\u2026Tabi ki ilk g\u00f6ze \u00e7arpan \u015fey, t\u0131pk\u0131 \u015fehirlerin b\u00fcy\u00fcmesi ve g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn artmas\u0131 gibi.. bestecilerin de m\u00fczikteki ses seviyesini artt\u0131rma e\u011filiminde oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz\u2026<\/p>\n\n\n\n Yani \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u00e7ok de\u011fil Mozart \u0131n zaman\u0131nda orkestralar sadece 20 – 30 ki\u015fiden olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck gruplard\u0131 ortalama olarak\u2026 <\/p>\n\n\n\n Ama y\u0131l 1800\u2019lere geldi\u011finde mesela\u2026Berlioz\u2019\u00fcn 400 ki\u015filik bir orkestra talep etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz\u2026ki bu say\u0131 1900\u2019ler de 1000\u2019in \u00fczerine \u00e7\u0131k\u0131yor\u2026yani \u00e7ok k\u0131sa bir zaman i\u00e7erisinde say\u0131n\u0131n 30-40 kat artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz..<\/p>\n\n\n\n Tabi bir de Wagner gibi besteciler orkestraya ilave etmek i\u00e7in yeni enstr\u00fcmanlar icad ediyorlar, bunu yapmalar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck sebebi yine..desibeli – ses seviyesini yukar\u0131 \u00e7ekme iste\u011fi\u2026<\/p>\n\n\n\n \u00c7\u00fcnk\u00fc ifade edilmek istenen duygular – ya da bu duygular\u0131n ifade edilme bi\u00e7imi de de\u011fi\u015fiyor arkada\u015flar\u2026 sanayi \u00f6ncesi d\u00f6nemden \u00e7ok \u00e7ok farkl\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n Art\u0131k insanlar duygular\u0131n\u0131 abart\u0131l\u0131 bir \u015fekilde d\u0131\u015fa vurmak istiyorlar\u2026Belki eski zamanlarda ufac\u0131k yumu\u015fac\u0131k sesi olan bir klavsen yeterliydi\u2026Ama yeni d\u00f6nemde enstr\u00fcmanlar da geli\u015fmek\u2026 daha y\u00fcksek ses \u00fcretmek zorunda\u2026<\/p>\n\n\n\n B\u00f6yle bir istek var \u00e7\u00fcnk\u00fc\u2026Tabi bu ilk de\u011fi\u015fimlerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem Romantik \u00c7a\u011f olarak an\u0131l\u0131yor\u2026<\/p>\n\n\n\n Duygular\u0131n en y\u00fcksek seviyede en abart\u0131l\u0131 bir \u015fekilde dile getirilmesi\u2026 Bu yeni d\u00f6nemde, y\u00fcksek tu\u015fe – y\u00fcksek ses hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar \u00f6nem kazan\u0131yor diyebiliriz..<\/p>\n\n\n\n Bu romantik d\u00f6nemle beraber ba\u015flayan, m\u00fczi\u011fin yap\u0131s\u0131yla alakal\u0131 de\u011fi\u015fimlere devam etmeden \u00f6nce ki en \u00f6nemli de\u011fi\u015fime birazdan gelece\u011fiz: ama \u00f6ncesinde \u015funu da s\u00f6ylememiz gerekiyor: <\/p>\n\n\n\n k\u00f6yden kente olan a\u015f\u0131r\u0131 g\u00f6\u00e7le beraber bug\u00fcn bizim piyasa dedi\u011fimiz, \u00f6zg\u00fcr – kar amac\u0131 g\u00fcden bir durum da olu\u015fmaya ba\u015fl\u0131yor: M\u00fczik Piyasas\u0131\u2026Bu da konser gelene\u011fini do\u011furuyor: Konser gelene\u011fi \u00e7ok yeni bir \u015fey\u2026 <\/p>\n\n\n\n Belki \u015fa\u015f\u0131rabilirsiniz ama T\u00fcrkiye\u2019de halka a\u00e7\u0131k ilk konserler Cumhuriyet d\u00f6neminden sonra yayg\u0131nla\u015f\u0131yor 1920\u2019lerden sonra yani\u2026. ama bu Bat\u0131 da \u00e7ok eski bir \u015fey de\u011fil\u2026Konser salonlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 18. yy\u2019\u0131n sonlar\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n \u00c7\u00fcnk\u00fc bu gelene\u011fin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in bir kere\u2026 m\u00fczi\u011fin bilet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 sat\u0131n al\u0131nabilen bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015fmesi laz\u0131m\u2026., bu da ancak \u015fehirlerin b\u00fcy\u00fcmesiyle – toplumda yen bir s\u0131n\u0131f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn: <\/p>\n\n\n\n K\u00f6yde bir halk ozan\u0131n\u0131 dinlemek i\u00e7in para vermenize gerek yoktu ya da sarayda i\u015fte bir oda m\u00fczi\u011fi dinletisi i\u00e7in bilet alman\u0131za..<\/p>\n\n\n\n Ama bu de\u011fi\u015fimi sadece sosyal ya da ekonomik bir de\u011fi\u015fiklik olarak de\u011fil \u2026m\u00fczi\u011fin niteli\u011fini de de\u011fi\u015ftiren bir \u015fey olarak ele alaca\u011f\u0131z bug\u00fcn\u2026\u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015f ticarete d\u00f6k\u00fcl\u00fcnce\u2026 <\/p>\n\n\n\n sanat\u00e7\u0131lar da daha fazla kar elde etme g\u00fcd\u00fcs\u00fcyle, m\u00fczikal kaliteden \u00f6d\u00fcn vererek i\u015fte performanslar\u0131na show ya da m\u00fczik d\u0131\u015f\u0131nda ekstra ilgi \u00e7ekebilecek.. baz\u0131 \u015feyler eklemeye ba\u015fl\u0131yorlar\u2026bu da bi nevi m\u00fczikten beklentiyi de\u011fi\u015ftiriyor\u2026<\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n her yerine yay\u0131lan o Amerikanvari dedi\u011fimiz megastarl\u0131k, s\u00fcperstarl\u0131k ilk defa bu d\u00f6nemde ilk \u00f6rneklerini g\u00f6steriyor: <\/p>\n\n\n\n Usta kemanc\u0131 ki \u015feytan\u0131n kemanc\u0131s\u0131 olarak da bilinir Paganini 1800\u2019\u00fcn ba\u015flar\u0131, tek ba\u015f\u0131na piyano resitali veren hatta piyano resitalinin mucidi olarak bilinen Liszt de ayn\u0131 d\u00f6nemde\u2026<\/p>\n\n\n\n Bir marka bir star olma ve bunun sonucunda turne m\u00fczisyenli\u011fi\u2026Ama buradaki en \u00f6nemli \u015fey, art\u0131k m\u00fczik performanslar\u0131n\u0131n bir show\u2019a d\u00f6n\u00fc\u015fmesi..<\/p>\n\n\n\n \u0130\u015fte Paganini keman\u0131n tellerini kopar\u0131yor ve \u00f6yle devam ediyor konserine, Liszt de \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc tu\u015fe uygulayarak piyanonun tu\u015flar\u0131n\u0131 k\u0131r\u0131yor\u2026T\u00fcm bunlar g\u00f6sterinin bir par\u00e7as\u0131: Yani m\u00fczi\u011fe m\u00fczik d\u0131\u015f\u0131 elementler girmeye ba\u015fl\u0131yor\u2026<\/p>\n\n\n\n Tabi bunlar \u00e7ok iyi – \u00e7ok usta \u00e7alg\u0131c\u0131lar ama asl\u0131nda cambaz da diyebiliriz kendilerine \u00e7\u00fcnk\u00fc yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 bir ba\u015fka \u015fey de var: teknik bir patlama ger\u00e7ekle\u015ftiriyorlar burada..<\/p>\n\n\n\n Yani tarihin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ad\u0131n\u0131 and\u0131\u011f\u0131m\u0131z Paganini, Liszt ve Chopin gibi besteciler virt\u00fc\u00f6zl\u00fck seviyesini \u00f6yle bir yere \u00e7\u0131kar\u0131yor ki, bu konuda insan yetene\u011finin s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 belirliyorlar, a\u015f\u0131lmas\u0131 zor hatta imkans\u0131z diyebilece\u011fimiz bir seviye bu\u2026.<\/p>\n\n\n\n Yani ilk olarak Sanayi Devriminin etkileri aras\u0131nda sayabilece\u011fimiz \u015feyleri \u00f6zetleyecek olursak; ses seviyesi y\u00fcksekli\u011fi, duygular\u0131n a\u015f\u0131r\u0131, g\u00f6rkemli bir \u015fekilde ifade edilme ihtiyac\u0131 ve bir de m\u00fczik piyasalar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131\u2026.<\/p>\n\n\n\n Tabi bunlar\u0131n her biri \u00fczerine kitap da yaz\u0131labilir ama ben videoyu uzun tutmamak i\u00e7in \u015fimdi daha \u00f6nemli buldu\u011fum di\u011fer de\u011fi\u015fimlere ge\u00e7mek istiyorum..<\/p>\n\n\n\n \u2014-<\/p>\n\n\n\n 1900 lere do\u011fru gelindi\u011finde..art\u0131k bestecilerin bu yeni makinele\u015fmi\u015f d\u00fcnyay\u0131, g\u00fcr\u00fclt\u00fcy\u00fc zihinsel olarak kabul etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz\u2026<\/p>\n\n\n\n Yani bununla yar\u0131\u015fmak yerine, buna bir tepki vermek yerine, i\u015fte o g\u00f6rkemli duygular a\u015f\u0131r\u0131 ses seviyesi gibi, bir kabulleni\u015f s\u00fcrecine giriyoruz: <\/p>\n\n\n\n Ne demek istiyorum zihinsel kabulleni\u015f ifadesiyle\u2026\u0130\u015fte t\u0131pk\u0131 makineler gibi s\u0131radanl\u0131\u011f\u0131-tekrar\u0131 o tekd\u00fczeli\u011fi m\u00fczi\u011fin yap\u0131s\u0131na entegre etmeye ba\u015fl\u0131yor besteciler. Minimalizm ak\u0131m\u0131ndan s\u00f6z ediyorum. <\/p>\n\n\n\n K\u00fc\u00e7\u00fck melodilerin, hatta bir melodi bile diyemeyece\u011fimiz o m\u00fczikal temalar\u0131n tekd\u00fcze bir \u015fekilde ard arda geldi\u011fi uzun s\u00fcreli eserler \u2026<\/p>\n\n\n\n \u0130\u015fte makinelerin i\u015fitsel olarak taklit edilmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman tam olarak buraya denk geliyor\u2026Bunu ilk deneyenlerden biri garip davran\u0131\u015flar\u0131yla \u00fcnl\u00fc Erik Satie abimiz\u2026 <\/p>\n\n\n\n Onun, m\u00fczi\u011fin duygulardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 ya da tek bir motifin 840 kere tekrar etmesi gibi baz\u0131 ilgin\u00e7 m\u00fczikal fikirleri var. Kendisi tarihte bu bu fikri ilk ortaya atanlardan\u2026<\/p>\n\n\n\n Fakat bunun haricinde 1936 do\u011fumlu ve minimalizm ak\u0131m\u0131n\u0131n kurucular\u0131ndan biri olan Amerikal\u0131 sanat\u00e7\u0131 Steve Reich de kendi m\u00fczi\u011fi ile alakal\u0131 \u015f\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6yl\u00fcyor “Ben m\u00fczi\u011fi kurup, bir saat gibi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 izlemek istiyorum.” diyor\u2026<\/p>\n\n\n\n Saat gibi \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fczik mi? M\u00fczik canl\u0131 bir \u015fey mi yani bazen yava\u015flay\u0131p bazen h\u0131zlanan\u2026arada nefes alan, arada acele eden\u2026. yoksa saat gibi \u00e7al\u0131\u015fan bir makine mi? <\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn\u00fcn techno m\u00fcziklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn mesela, ya da o kadar ileri de gitmenize gerek yok: Hans Zimmer\u2019in film m\u00fcziklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u00f6rne\u011fin..<\/p>\n\n\n\n Bir m\u00fczi\u011fin i\u00e7inde say\u0131s\u0131z tekrar bar\u0131nd\u0131rmas\u0131 bizim normalimiz oldu. G\u00fczelimiz oldu diyelim hatta\u2026<\/p>\n\n\n\n Dikkat etmenizi istedi\u011fim \u015fey: bu s\u00fcre\u00e7: \u0130\u00e7inde bu kadar tekrar bar\u0131nd\u0131ran bir m\u00fczi\u011fin g\u00fczel olarak alg\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in bu seslerle \u00e7evrili bir d\u00fcnyada belirli bir s\u00fcre ya\u015fan\u0131lmas\u0131 gerekiyor arkada\u015flar\u2026. bu y\u00fczden videonun ba\u015f\u0131nda uzun uzun bu do\u011fay\u0131 taklit etme ilkesinden bahsettim\u2026<\/p>\n\n\n\n Yan ge\u00e7mi\u015fe d\u00f6nme \u015fans\u0131m\u0131z olsayd\u0131.., Bach\u2019a ya da Mozart\u2019a b\u0131rak\u0131n techno\u2019yu ya da EDM\u2019i Hans Zimmer bile dinletseydik, ve ileride bunun g\u00fczel olarak alg\u0131lanaca\u011f\u0131 bir d\u00f6nem ya\u015fanacak deseydik: <\/p>\n\n\n\n herhalde bizim halimize ac\u0131rlard\u0131\u2026Estetik anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n geriledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerdi\u2026<\/p>\n\n\n\n Ki b\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6ylenebilir: \u015fehirlerin b\u00fcy\u00fcmesi- teknolojinin geli\u015fmesi sanat anlay\u0131\u015f\u0131nda gerilemeye yol a\u00e7\u0131yor\u2026<\/p>\n\n\n\n Ama burada bizim kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z en b\u00fcy\u00fck tehlike, m\u00fczikteki canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n – do\u011fall\u0131\u011f\u0131n \u00f6lmeye ba\u015flamas\u0131: <\/p>\n\n\n\n Ki m\u00fczi\u011fin bize yapayla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren en b\u00fcy\u00fck \u015fey: yani sanayi devriminin m\u00fczikte yapt\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli de\u011fi\u015fim: bence Temponun sabitle\u015fmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n K\u00f6\u015feli, mutlak ve m\u00fckemmel bir bi\u00e7imde arka arkaya gelen ritimler. Art\u0131k t\u0131pk\u0131 bir saat gibi ya da makine gibi i\u015fleyen sabit tempo anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z var\u2026<\/p>\n\n\n\n Bir m\u00fczisyen olarak, \u015funu \u00e7ok defa deneyimledim arkada\u015flar. M\u00fczikte m\u00fckemmel olan \u015feyler yapay duyuluyor. <\/p>\n\n\n\n Bizim g\u00fczel dedi\u011fimiz her \u015feyin i\u00e7erisinde bir kusur bir sapma var asl\u0131nda..Yani en az\u0131ndan vard\u0131 bir zamanlar \u015fimdi bu anlay\u0131\u015f yok oluyor\u2026. En basitinden Groove denilen \u015feyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn: <\/p>\n\n\n\n Groove, ritmin kusursuz olarak bir saat gibi \u00e7al\u0131nmas\u0131 de\u011fil, ritme ufak acele ya da gecikmelerin girmesi sonucu ortaya \u00e7\u0131kan bir ak\u0131\u015f halidir..<\/p>\n\n\n\n Yani bizim hata dedi\u011fimiz \u015fey, orada bir insan eli oldu\u011funu ya da bize onun do\u011fal oldu\u011funu hissettiren \u015feydir. Beynimizin \u00e7al\u0131\u015fma prensibi budur..<\/p>\n\n\n\n E\u011fer ki aran\u0131zda enstr\u00fcman e\u011fitimi alm\u0131\u015f baz\u0131 ki\u015filer varsa\u2026 bir nota ka\u011f\u0131d\u0131n\u0131n en ba\u015f\u0131nda eserin hangi h\u0131zda \u00e7al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini belirten baz\u0131 say\u0131lar g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.. <\/p>\n\n\n\n Bu say\u0131lar sabit bir h\u0131z\u0131 g\u00f6stermekten ziyade par\u00e7an\u0131n hangi tempoda \u00e7al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 belirten alt ve \u00fcst limitlerdir\u2026 <\/p>\n\n\n\n \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fczi\u011fin h\u0131z\u0131 t\u0131pk\u0131 bizim kalp ritmimiz gibi heyecanl\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerde artacak ve sakinle\u015fti\u011finde yava\u015flayacakt\u0131r\u2026Fakat art\u0131k m\u00fczikte nefes almak ya da yava\u015flamak yok.. Sabitlik var…Ama i\u015fte bu da yapayl\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor: <\/p>\n\n\n\n Ba\u015fka bir \u00f6rnek s\u00f6ylemek gerekirse, mesela m\u00fczi\u011fin i\u00e7erisinde ses seviyesinin gittik\u00e7e y\u00fckselmesi – teknik terimle crescendo – i\u00e7inde ufak da olsa bir h\u0131zlanma bar\u0131nd\u0131r\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Yani i\u015fin do\u011fas\u0131 budur\u2026 Tam tersi ses seviyesinin gittik\u00e7e azalmas\u0131 de bir yava\u015flamay\u0131 gerektirir\u2026 \u0130yi yorumcular bunu bilirler\u2026<\/p>\n\n\n\n Ama \u00f6zellikle EDM yada Techno tarz\u0131 ki buna art\u0131k g\u00fcn\u00fcm\u00fcz pop m\u00fczi\u011fini de ekleyebiliriz: i\u00e7inde m\u00fckemmel zamanlama olan m\u00fczikler bunlar, art\u0131k bu ritimsel sapmalardan yararlan\u0131lam\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n Bu y\u00fczden y\u00fckselme ya da d\u00fc\u015f\u00fc\u015fleri alg\u0131lanabilir hale getirmek i\u00e7in yine makine seslerini \u00f6rnek alarak olu\u015fturulmu\u015f riser denilen \u015fu sesler kullan\u0131yoruz\u2026<\/p>\n\n\n\n Evet bu kanal\u0131 takip edenler art\u0131k \u015funu \u00e7ok iyi bilir ki ben m\u00fczik t\u00fcrleri aras\u0131nda bir hiyerar\u015fi kurmam. Bana g\u00f6re d\u00fcnya \u00fczerinde 1 ki\u015fi bile o m\u00fczi\u011fi dinliyorsa o ki\u015fi i\u00e7in o, iyi m\u00fcziktir, ve bu da yeterlidir\u2026<\/p>\n\n\n\n Elbette m\u00fczik tarzlar\u0131n\u0131 ele\u015ftirebilece\u011fimiz, i\u015fte ilkel yada geli\u015fmi\u015f diyebilece\u011fimiz baz\u0131 \u00f6zellikler var, hatta m\u00fczik t\u00fcrlerini ahlaki y\u00f6nden toplumsal yarar y\u00f6n\u00fcnden bile inceleyebiliriz ama bu, bu videonun konusu de\u011fil\u2026<\/p>\n\n\n\n Burada anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fey; d\u00fcnyam\u0131z\u0131n – ya\u015fant\u0131m\u0131z\u0131n de\u011fi\u015fmesinin bizim be\u011feni alg\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l de\u011fi\u015ftirdi\u011fi\u2026ve bunun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sonu\u00e7 oldu\u011fu\u2026<\/p>\n\n\n\n Bu arada daha \u00f6nce belirtti\u011fim gibi ben de a\u00e7\u0131p dinliyorum bak\u0131n sak\u0131n yanl\u0131\u015f anlay\u0131p farkl\u0131 yerlere \u00e7ekmeyin dediklerimi\u2026Ben de sabit ritim, \u00f6zellikle film m\u00fczi\u011finde tekd\u00fcze yap\u0131lar ve elektronik sesler kullan\u0131yorum hatta \u015f\u00f6yle s\u00f6yleyim\u2026 <\/p>\n\n\n\n ben m\u00fczi\u011fin de\u011fi\u015fimine s\u0131rt \u00e7evirenlerin modern d\u00fcnyan\u0131n beklentilerine cevap verebilece\u011fini de d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum\u2026.Kendi zamanlar\u0131n\u0131 yakalayabileceklerini de d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum\u2026 Bence g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en yetenekli bestecileri – klasik\u00e7iler aras\u0131ndan de\u011fil gelenekle – yeniyi birle\u015ftirebilen zekalardan aras\u0131ndan \u00e7\u0131kacak\u2026<\/p>\n\n\n\n Ama \u015funu da kabul etmemiz gerekiyor: Bu var olan yeni d\u00fcnya do\u011fall\u0131ktan \u00e7ok uzak bi d\u00fcnya\u2026 ve bunu sadece m\u00fczi\u011fe bakarak bile s\u00f6yleyebiliyoruz. <\/p>\n\n\n\n Ama genel bir sonuca varmak i\u00e7in videonun ba\u015f\u0131nda sordu\u011fumuz o soruya geri d\u00f6necek olursak: B\u00fct\u00fcn etkenleriyle beraber d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde bu s\u00fcre\u00e7: iyi mi oldu, k\u00f6t\u00fc m\u00fc oldu? M\u00fczik ruhunu mu kaybetti, yoksa evrim mi ge\u00e7irdi? <\/p>\n\n\n\n Ben bu soruya es ge\u00e7elim diyorum ve yine Y\u00fcz\u00fcklerin Efendisi \u00fczerinden bir \u00f6rnek vererek videoyu bitirmek istiyorum: Hat\u0131rlarsan\u0131z filmin sonunda Frodo ve arkada\u015flar\u0131 Shire\u2019a yani memlekete geri d\u00f6n\u00fcyorlar. <\/p>\n\n\n\n Shire hala ye\u015fil, hala g\u00fczel\u2026 orklar\u0131n istilas\u0131ndan sonra bile kendisini- g\u00fczelli\u011fini koruyabilmi\u015f\u2026 T\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7ten sonra ortada geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemeyecek kadar de\u011fi\u015fen bir \u015fey varsa o da Frodo\u2019nun kendisi. <\/p>\n\n\n\n Art\u0131k o, ne\u015feli eski \u015fark\u0131lar\u0131 ayn\u0131 safl\u0131kla s\u00f6yleyebilen bir hobbit de\u011fil\u2026 \u00e7\u00fcnk\u00fc sava\u015f\u0131n \u015fiddeti, Mordor\u2019un karanl\u0131\u011f\u0131 art\u0131k onu geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemeyecek bir \u015fekilde de\u011fi\u015ftirmi\u015f..<\/p>\n\n\n\n M\u00fczik tarihi de benim i\u00e7in b\u00f6yle bir \u015fey: De\u011fi\u015fen m\u00fczik fln de\u011fil – biziz\u2026Biz art\u0131k ‘Isengard’\u0131n di\u015flileri aras\u0131nda, metropollerin g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc i\u00e7inde ya\u015f\u0131yoruz.\u2026<\/p>\n\n\n\n \u0130nsanlar sanayi devriminin ilk y\u0131llar\u0131nda yeni ba\u015flayan bu s\u00fcreci \u201c\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n Son D\u00f6nemi\u201d olarak tan\u0131mlarm\u0131\u015f\u2026Belki de do\u011frudur\u2026.Belki bu yapayl\u0131\u011f\u0131n gidece\u011fi yer ger\u00e7ek bir sondur\u2026<\/p>\n\n\n\n Ama t\u00fcm bu hengamenin ortas\u0131nda as\u0131l sorulmas\u0131 gereken soru \u201cm\u00fczi\u011fimiz geli\u015fti mi geli\u015fmedi mi sorusu de\u011fil – Bu geli\u015fimden ne anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131za g\u00f6re de\u011fi\u015fir\u2026Belki m\u00fczi\u011fe bakarak ya\u015fant\u0131m\u0131zla ilgili baz\u0131 ger\u00e7eklere de eri\u015febiliriz. Ama as\u0131l olay bence buras\u0131 da de\u011fil: <\/p>\n\n\n\n Frodo filmin sonunda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir karaktere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc elbette, geli\u015fim g\u00f6sterdi ama peki ya kaybettikleri? O y\u00fczden videonun sonunda cevap aramam\u0131z gereken tek soru d\u00fcnya olarak iyiye mi k\u00f6t\u00fcye mi gitti\u011fimiz sorusu\u2026Yani \u015funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn: M\u00fczi\u011fi yapayla\u015ft\u0131ran bir hayat, biyolojimizi, duygular\u0131m\u0131z\u0131, siyaseti, dini, insan ili\u015fkilerimizi, hayattaki amac\u0131m\u0131z\u0131 es mi ge\u00e7ecek? <\/p>\n\n\n\n