{"id":77,"date":"2025-04-07T15:00:00","date_gmt":"2025-04-07T15:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.onurbicak.com.tr\/blog\/?p=77"},"modified":"2025-10-19T18:47:36","modified_gmt":"2025-10-19T18:47:36","slug":"ilk-superstar-franz-liszt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.onurbicak.com.tr\/blog\/2025\/04\/07\/ilk-superstar-franz-liszt\/","title":{"rendered":"\u0130lk S\u00fcperstar: &#8220;Franz Liszt&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tarihteki ilk s\u00fcperstar\u0131n bir piyanist oldu\u011funu biliyor muydunuz?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>&#8220;Franz Liszt.&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Virt\u00fc\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc onu \u00f6ylesine bir \u00fcne kavu\u015fturmu\u015f ki; konserlerine gelen insanlar kendilerini onun ayaklar\u0131na at\u0131yor, k\u0131r\u0131lan piyano telleri ya da s\u00f6nd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc sigara izmaritleri i\u00e7in birbirleriyle kavga ediyordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0130\u015fte; onu izleyen bir ele\u015ftirmenin, Liszt&#8217;in performans\u0131 hakk\u0131ndaki yorumu:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Konserin sonunda, sava\u015ftan galip \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir kahraman gibiydi. Yan\u0131 ba\u015f\u0131nda bir piyano ve onun k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f telleri vard\u0131. Dinleyiciler, vurulmu\u015fa d\u00f6nm\u00fc\u015flerdi. Ve Liszt; ba\u015f\u0131n\u0131 \u00f6ne e\u011fmi\u015f, garip bir \u015fekilde g\u00fcl\u00fcms\u00fcyordu.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ama tabii, onu sadece bu y\u00f6n\u00fcyle anmak; kendisine yapaca\u011f\u0131m\u0131z b\u00fcy\u00fck bir haks\u0131zl\u0131k olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc o; hayat\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, konser kariyerine son verip bestelerine y\u00f6nelecek ve armoni d\u00fcnyas\u0131nda radikal de\u011fi\u015fikliklere sebep olacakt\u0131. <em>Hatta, Modern Zaman&#8217;\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131 aralayacakt\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ve yine kar\u015f\u0131m\u0131zda ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 yetenekler g\u00f6steren bir \u00e7ocuk var. Hen\u00fcz 8 ya\u015f\u0131nda beste yapmaya ba\u015flayan ve 9 ya\u015f\u0131ndaki ilk konserinde herkesi \u015fa\u015fk\u0131na \u00e7eviren, Franz Liszt. Onu izleyen seyirciler o kadar etkilenmi\u015fti ki; bir sonraki konserinde, birka\u00e7 Macar soylusu; Liszt&#8217;in e\u011fitimini \u00fcstlenmek istemi\u015fti. Maddi kaynak f\u0131rsat\u0131ndan hemen yararlanan babas\u0131; onu, e\u011fitim almas\u0131 i\u00e7in, Viyana&#8217;ya g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Burada, t\u00fcm zamanlar\u0131n en iyi piyano \u00f6\u011fretmenlerinden biri olan Czerny&#8217;den ders almaya ba\u015flad\u0131. Ve kompozisyon konusunda da Viyana&#8217;daki m\u00fczik y\u00f6netmeni Salieri ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u0131sa s\u00fcrede \u00e7ok ciddi ilerleme kaydedince, Viyana&#8217;daki baz\u0131 ki\u015filer; bu yetene\u011fin daha iyi de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in, Paris konservatuvar\u0131na gitmesi y\u00f6n\u00fcnde te\u015fvikte bulundu. Ama maalesef, bu istek ger\u00e7ekle\u015femedi. Yabanc\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle, Paris konservatuvar\u0131na kabul g\u00f6rmemi\u015fti. Daha sonra, 12 ya\u015f\u0131nda, ailesi ile beraber Paris&#8217;e ta\u015f\u0131nan Liszt; burada, ba\u015far\u0131l\u0131 konser hayat\u0131na devam etti. Bu \u015fehirdeki ilk sahneye \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, sansasyoneldi. Daha \u00e7ocuk say\u0131lacak ya\u015fta, Avrupa&#8217;da ismini duyurmu\u015ftu. 14 ya\u015f\u0131nda bir opera yazd\u0131 ve bu opera; be\u015f kez sahnelendi. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Fakat bu ba\u015far\u0131l\u0131 s\u00fcrecin tam ortas\u0131nda, Liszt&#8217;in ruhsal sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bozulmaya ba\u015flad\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Babas\u0131 bir tarikat \u00fcyesi olmas\u0131ndan dolay\u0131, Liszt; \u00e7ocuklu\u011fundan itibaren, din ile i\u00e7 i\u00e7e bir \u015fekilde b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fc. B\u00f6yle bir \u00e7ocukluk d\u00f6nemi, onun dindar birine d\u00f6n\u00fc\u015fmesine sebep oldu. Mesle\u011fini, hayat\u0131n\u0131, din ile ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerini tam olarak ba\u011fda\u015ft\u0131ramayan 16 ya\u015f\u0131ndaki Liszt; rahip olma arzusunu babas\u0131na s\u00f6yledi. \u00c7ocu\u011funun ruhsal yorgunlu\u011funun fark\u0131nda olan baba; onu, Boulogne \u015fehrine g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Buradaki ama\u00e7, deniz banyosu denilen bir y\u00f6ntem ile \u00e7ocu\u011funun stresini azaltmak ve onu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fturmakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Fakat bu seyahat s\u0131ras\u0131nda babas\u0131 \u00f6ld\u00fc.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yani, Liszt; tam ruhsal sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi s\u0131rada ve tam tedavi i\u00e7in harekete ge\u00e7tikleri esnada, ya\u015fam\u0131n t\u00fcm problemleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131. Piyano \u00f6\u011fretmenli\u011fi ve konser turnelerine; istemeden de, olsa devam etti. Hayat\u0131n\u0131 bir \u015fekilde kazanmak zorundayd\u0131. Fakat 17 ya\u015f\u0131na geldi\u011finde, bu sefer, kendini daha da k\u00f6t\u00fc hissettirecek bir hikayenin ortas\u0131nda buldu. <em>Liszt; \u00f6\u011frencilerinden birine a\u015f\u0131k olmu\u015ftu.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fakat k\u0131z\u0131n babas\u0131 bu ili\u015fkiye izin vermedi. Bu olaydan sonra yine d\u00fc\u015f\u00fcncelerini kontrol etmekte zorlanan Liszt; sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu sefer \u00f6yle bir kaybetti ki, ortal\u0131klarda onu uzun s\u00fcre g\u00f6ren tek bir ki\u015fi bile olmad\u0131. \u00d6ld\u00fc\u011f\u00fcne dair resmi gazetede haber \u00e7\u0131kt\u0131. Bir y\u0131l boyunca, piyanosuna dokunmad\u0131. Ve bu s\u00fcre boyunca, virt\u00fc\u00f6zl\u00fck kariyerine d\u00f6nmeyi hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmedi. Rahip olma konusunda direniyordu. Neyse ki, annesinin \u00e7abalar\u0131 buna engel oldu. Ama ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 dinsel \u00e7at\u0131\u015fma, onun ya\u015fam enerjisini yiyip bitiriyordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liszt&#8217;in i\u00e7inde bulundu\u011fu bu durum, onun; \u00e7ocukluk d\u00f6nemindeki e\u011fitim eksikli\u011finden kaynaklan\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Nas\u0131l oldu bilinmez, ama uzun ara\u015ft\u0131rmalar ve okumalar sonucu, ruhsal sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyile\u015ftirdi.<\/em> Chopin, Berlioz gibi besteciler ile; tan\u0131\u015ft\u0131. Victor Hugo ve Heinrich Heine gibi, d\u00f6nemin di\u011fer \u00f6nde gelen sanat\u00e7\u0131lar\u0131 ile temas kurdu ve hatta; Saint Simon ad\u0131nda sosyalist bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ile yak\u0131n ba\u011flar geli\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ama as\u0131l de\u011fi\u015fiklik; 20 ya\u015f\u0131nda, Paganini&#8217;yi sahnede izledikten sonra oldu.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liszt; piyano ve sahnelere \u00f6yle bir geri d\u00f6necekti ki, kendi \u00e7a\u011f\u0131na damga vuracak; hatta, Modern Zaman&#8217;a g\u00f6z k\u0131rpacakt\u0131. Paganini&#8217;yi sahnede izledikten sonra, Liszt&#8217;in akl\u0131nda tek bir \u015fey vard\u0131; onun kemandaki ustal\u0131\u011f\u0131n\u0131, piyanoda yakalamak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na hemen ara verdi. Kendine, yo\u011fun bir \u00e7al\u0131\u015fma program\u0131 haz\u0131rlad\u0131 ve tam 3 y\u0131l boyunca; bu kat\u0131 programa sad\u0131k kald\u0131. Sahneye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde, teknik becerisi inan\u0131lmazd\u0131. Ve bu teknik beceriye sahne \u015fovu da eklenince; ismi, \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde, her yere yay\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Onun piyano \u00fczerindeki hakimiyeti hakk\u0131nda s\u00f6ylenmi\u015f o kadar \u00e7ok \u015fey var ki; ger\u00e7ekten, onu izleyen insanlar\u0131n o g\u00fcne kadar g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir seviye ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 bir ger\u00e7ek.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>\u00d6rne\u011fin; kendisi de bir konser piyanisti olan Clara Schumann; e\u015fine yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektupta, onunla ilgili \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor:<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Liszt&#8217;i g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmden beri, kendimi acemi gibi hissediyorum. Belki cesaretim tekrar gelir. Umar\u0131m bu, sadece s\u0131k s\u0131k ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m ge\u00e7ici bir melankoli halidir. Bu kadar memnuniyetsiz olman\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorum ama elimde de\u011fil\u2026 Beni ne\u015felendiren tek d\u00fc\u015f\u00fcnce; daha sonra amat\u00f6r bir piyanist olarak ya\u015famak, birka\u00e7 ders vermek ve art\u0131k topluluk \u00f6n\u00fcnde \u00e7almamak.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki, Liszt; bir profesyonel konser piyanistinin bile amat\u00f6r oldu\u011funu hissettiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tabii ki, Liszt&#8217;in ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu bu teknik s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f; onun \u00fcn\u00fcn\u00fcn her yere yay\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. \u00d6n\u00fcndeki 8 y\u0131l boyunca, t\u00fcm Avrupa&#8217;y\u0131 gezdi. Hatta; Padi\u015fah Abd\u00fclmecid&#8217;in daveti \u00fczerine, \u0130stanbul&#8217;a da geldi. Gitti\u011fi her yerde, b\u00fcy\u00fck hayranl\u0131k ve sevgiyle kar\u015f\u0131land\u0131. Hediyelere bo\u011fuldu. Virt\u00fc\u00f6zl\u00fck kariyerinin zirve yapt\u0131\u011f\u0131 zamanlarda, Liszt&#8217;in; pek \u00e7ok metresi oldu. Kad\u0131nlar; konserlerde onun ayaklar\u0131na kapan\u0131yor, mendillerini f\u0131rlat\u0131yor; ve k\u0131r\u0131lan piyano telleri, yere d\u00fc\u015fen puro izmaritleri i\u00e7in kavga ediyorlard\u0131. Liszt; bu y\u00f6n\u00fcyle, bilindik manada, ilk s\u00fcperstar. Hayran olunan bir karakter.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tabii ki, bu g\u00f6rkemli ya\u015fam ve u\u00e7ar\u0131 konser stili; sanatta derinlik ve ciddi bir yakla\u015f\u0131m arayan ki\u015filerce ho\u015f kar\u015f\u0131lanmad\u0131. \u00c7ok\u00e7a ele\u015ftiri ald\u0131.<strong> <em>Leipzig&#8217;de bir konserden sonra, yazd\u0131\u011f\u0131 ele\u015ftirel yaz\u0131da, Schumann; onun hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Liszt, Viyana&#8217;dan k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klar ile geldi. S\u00fcrekli olarak; kontes, prenses ve g\u00fczel kad\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131ndan yak\u0131n\u0131p durdu. Ona; dikkatli olmas\u0131 gerekti\u011fini, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir aristokrasiye sahip oldu\u011fumuzu, bu aristokrasinin; 150 kitabevi, 50 bas\u0131mevi, ve 20 m\u00fczik gazetesi ve dergisinden olu\u015ftu\u011funu s\u00f6yledim. O ise, g\u00fcld\u00fc. San\u0131yorum; bas\u0131n\u0131m\u0131zda \u00e7\u0131kan hakk\u0131ndaki a\u011f\u0131r yaz\u0131lar\u0131 g\u00f6rd\u00fckten sonra, ne demek istedi\u011fimi anlam\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 dini d\u00f6nemin ard\u0131ndan bamba\u015fka bir hayata ge\u00e7i\u015f yapan Liszt&#8217;in hikayesi; burada da bitmiyor. <em>B\u00fcy\u00fck bir \u00fcne sahip, \u00fclkeden \u00fclkeye seyahat eden s\u00fcperstar; 36 ya\u015f\u0131na geldi\u011finde, bir sebepten \u00f6t\u00fcr\u00fc; bu g\u00f6rkemli konser hayat\u0131ndan vazge\u00e7me karar\u0131 ald\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liszt; asl\u0131nda, virt\u00fc\u00f6zl\u00fck kariyerine devam ederken de beste yap\u0131yordu ama konserlerinin pop\u00fclerli\u011finden dolay\u0131; \u00fcn\u00fc, bir piyanist olarak yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve besteci y\u00f6n\u00fc; g\u00f6lgede kal\u0131yordu. Halbuki o; hen\u00fcz 22 ya\u015f\u0131nda, Berlioz&#8217;\u00fcn &#8220;Fantastik Senfoni&#8221;sini piyanoya uyarlayarak \u00e7ok zor bir \u015feyi ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131. Bu, \u00e7ok ama \u00e7ok zor bir i\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc, tek bir enstr\u00fcman ile; b\u00fct\u00fcn orkestra etkisini ve renklerini yans\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, pek \u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in, imkans\u0131z\u0131 denemek gibi bir \u015feydi. <em>Ama o, bunu ba\u015fard\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunun haricinde; Bach, Beethoven, Schubert ve Wagner gibi besteciler i\u00e7in de uyarlama yazarak; bu alanda, toplamda 400&#8217;\u00fcn \u00fczerinde eser verdi. Fakat, konserlerine devam ederken \u015funun fark\u0131na vard\u0131: \u0130lk d\u00f6nemde yazm\u0131\u015f oldu\u011fu eserler, onun i\u00e7in; yeterli de\u011fildi. Bestelerine daha \u00e7ok \u00f6nem verece\u011fi ikinci bir d\u00f6nem i\u00e7in, konserlerine ara verdi. Liszt; yap\u0131tlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, bundan sonra yazd\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">37 ya\u015f\u0131nda, Weimar&#8217;a yerle\u015ferek; kendine, beste \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na yo\u011funla\u015fabilece\u011fi bir zaman yaratt\u0131. Bu; onun yarat\u0131c\u0131l\u0131k seviyesinin, zirve yapaca\u011f\u0131 d\u00f6nemdi. Senfonik \u015fiir eserleri d\u0131\u015f\u0131nda; kon\u00e7erto, sonat, senfoni formlar\u0131nda da eser verecek ve hatta; dini m\u00fczik bile besteleyecekti. Fakat, \u015f\u00f6yle bir durum var ki; onun bestelerinde kulland\u0131\u011f\u0131 armoni aray\u0131\u015flar\u0131; ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan pek kabul g\u00f6rm\u00fcyor ve yarg\u0131lan\u0131yordu. Yapt\u0131\u011f\u0131 denemeler, tonal m\u00fczi\u011fin d\u0131\u015f\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liszt; \u00e7ocuklu\u011fundan beri, tonal m\u00fczi\u011fin haricinde; \u00e7ingene ve kilise m\u00fczi\u011fi ile yak\u0131ndan ilgiliydi. Daha 16 ya\u015f\u0131nda, yazm\u0131\u015f oldu\u011fu &#8220;Mal\u00e9diction&#8221; eseriyle, tonal harmoninin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 zorluyordu. Kromatik ve neomodel gibi malzemeleri de kullanarak, b\u00fct\u00fcn bilgi birikimini; harmanlanm\u0131\u015f bir bi\u00e7imde, eserlerine aktar\u0131yordu. Onun; tonal m\u00fczi\u011fin olanaklar\u0131n\u0131n t\u00fckendi\u011fine dair d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve bu \u00e7\u0131kmaz\u0131 a\u015fmak i\u00e7in yapm\u0131\u015f oldu\u011fu ara\u015ft\u0131rmalar, kendi d\u00f6nemi i\u00e7in ele\u015ftirilmesine sebep olsa da; kendisinden sonra gelecek olan; Debussy, Ravel gibi isimleri; \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilemi\u015fti. <em>Onun yeni denemeleri; izlenimcilik ak\u0131m\u0131na imkan sa\u011flam\u0131\u015f, hatta; \u00e7ok daha sonra ortaya \u00e7\u0131kacak olan atonal m\u00fczi\u011fi \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>12 ton sisteminin yarat\u0131c\u0131s\u0131 Sch\u00f6nberg; Liszt ile alakal\u0131 \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor:<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Wagner de dahil olmak \u00fczere, hepimiz; C\u00e9sar Franck, Richard Strauss, Debussy ve son Rus bestecileri\u2026 Her \u015feyimizi ona bor\u00e7luyuz.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu y\u00f6n\u00fcyle, Liszt; tam bir romantikti. Bir yenilik\u00e7i. Var olan kurallar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kma fikrini ortaya<br>atm\u0131\u015f ve 20. y\u00fczy\u0131l m\u00fczi\u011fine yol g\u00f6steren ilk besteci olmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Liszt konserlerinin, tarihte ba\u015fka bir yeri daha var.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O; solo resital veren ilk ki\u015fiydi. Ve bu tarz\u0131 pop\u00fcler hale getirerek, bu resitallerin standart\u0131n\u0131 belirledi. Her ne kadar \u00fcn\u00fc bu \u015fekilde geli\u015fse de, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, O; sadece bir virt\u00fc\u00f6z de\u011fil. Romantik ak\u0131m\u0131n en \u00f6nde gelen bestecilerinden biri. \u00d6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ileri seviyedeydi. Ve armoni d\u00fcnyas\u0131nda bir ekol yaratt\u0131. Ayr\u0131ca; \u00fcst\u00fcn hakimiyet kurdu\u011fu piyanoda, yeni bir yaz\u0131m tekni\u011fi geli\u015ftirerek ve ona orkestra renklerini vererek; ilk bak\u0131\u015fta imkans\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcnen bir \u015feyi ba\u015fard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Senfonik \u015fiir formunun yarat\u0131c\u0131s\u0131 oldu. Hi\u00e7bir zaman, eski ile yetinmedi. Hep yeni bir \u015feyler s\u00f6ylemek isteyen biri olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. 700&#8217;den fazla eserinin yan\u0131 s\u0131ra; d\u00fc\u015f\u00fcncelerini kaleme alan birisiydi. \u00c7ingene M\u00fczi\u011fi, Fr\u00e9d\u00e9ric Chopinn, John Field gibi kitaplar\u0131n yazar\u0131yd\u0131. Ciltler dolusu makale ve mektup yazd\u0131. Zaman\u0131n\u0131n tart\u0131\u015fmal\u0131 fig\u00fcr\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yazd\u0131\u011f\u0131 m\u00fczikler, kendi \u00e7a\u011f\u0131nda anla\u015f\u0131lamad\u0131.  Ve hatta; yeniliklerinin sayg\u0131 g\u00f6rmesi, ancak \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra oldu. Bug\u00fcn bile m\u00fczik d\u00fcnyas\u0131, hala; de\u011fi\u015ftirdi\u011fi \u015feyleri tart\u0131\u015f\u0131yor. Ama ne olursa olsun, onun yenilik\u00e7i ruhu ve m\u00fczi\u011fe olan katk\u0131lar\u0131; yenili\u011fe a\u00e7\u0131k olan ki\u015filer i\u00e7in ilham kayna\u011f\u0131 olmaya devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015eu bir ger\u00e7ek ki, Liszt; basit bir m\u00fczisyen ya da sadece cambazl\u0131k yapan bir konser piyanisti de\u011fil. O; ayn\u0131 zamanda, m\u00fczi\u011fin gelece\u011fini \u015fekillendiren bir \u00f6nc\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Bir sonraki videoda g\u00f6r\u00fc\u015fmek dile\u011fiyle, sevgiler.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarihteki ilk s\u00fcperstar\u0131n bir piyanist oldu\u011funu biliyor muydunuz? &#8220;Franz Liszt.&#8221; Virt\u00fc\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc onu \u00f6ylesine bir \u00fcne kavu\u015fturmu\u015f ki; konserlerine gelen insanlar kendilerini onun ayaklar\u0131na at\u0131yor, k\u0131r\u0131lan piyano telleri ya da s\u00f6nd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc sigara izmaritleri i\u00e7in birbirleriyle kavga ediyordu. \u0130\u015fte; onu izleyen bir ele\u015ftirmenin, Liszt&#8217;in performans\u0131 hakk\u0131ndaki yorumu: &#8220;Konserin sonunda, sava\u015ftan galip \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir kahraman gibiydi. Yan\u0131 ba\u015f\u0131nda&#8230; <\/p>\n<div class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/www.onurbicak.com.tr\/blog\/2025\/04\/07\/ilk-superstar-franz-liszt\/\">Read More<\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-77","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.onurbicak.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.onurbicak.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.onurbicak.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.onurbicak.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.onurbicak.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=77"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.onurbicak.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":167,"href":"https:\/\/www.onurbicak.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77\/revisions\/167"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.onurbicak.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=77"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.onurbicak.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=77"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.onurbicak.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=77"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}